فولاد چین قربانی تغییر مسیر اقتصاد

به گزارش می‌متالز، افت تولید فولاد چین در ماه ژوئیه به پایین‌ترین سطح سال جاری، با این روایت همخوانی دارد که دومین اقتصاد بزرگ جهان برای حفظ شتاب رشد با مشکل مواجه است؛ با این حال، بررسی جزئیات نشان می‌دهد تقاضای فولاد در بخش‌های مختلف اقتصاد چین روند یکسانی ندارد.

تولید فولاد چین، بزرگ‌ترین تولیدکننده این فلز در جهان، در ماه ژوئیه به ۷۶.۹۳ میلیون تن رسید که نسبت به مدت مشابه سال ۲۰۲۵، ۳.۶ درصد کاهش نشان می‌دهد. این پایین‌ترین میزان تولید فولاد چین در ماه ژوئیه از سال ۲۰۱۷ تاکنون است. بر اساس داده‌های رسمی منتشرشده در روز دوشنبه، چین در هفت ماه نخست سال جاری میلادی ۵۷۷.۰۴ میلیون تن فولاد تولید کرده است که در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته ۳.۱ درصد کاهش دارد. با این حال، همان‌طور که معمولاً در بازار‌ها اتفاق می‌افتد، برای درک واقعیت باید به جزئیات توجه کرد؛ زیرا کاهش تولید فولاد لزوماً به معنای ضعف یکسان تقاضا در تمام بخش‌های اقتصاد چین نیست.

ساخت‌وساز؛ نقطه ضعف بزرگ بازار فولاد

تمرکز معمول بازار بر بخش‌های منفی اقتصاد چین، در مورد فولاد بیش از همه به بخش ساخت‌وساز مربوط می‌شود؛ صنعتی که همچنان با مشکلات ناشی از ظرفیت مازاد، کاهش قیمت مسکن و احتیاط خریداران مواجه است. ساخت‌وساز حدود یک‌سوم تقاضای فولاد چین را به خود اختصاص می‌دهد و به همین دلیل وضعیت این بخش اهمیت زیادی برای بازار فولاد دارد.

قیمت خانه‌های نوساز در چین طی ماه ژوئیه ۰.۱ درصد نسبت به ماه قبل کاهش یافت و در مقایسه با ژوئیه سال گذشته نیز ۳.۲ درصد پایین‌تر بود. تداوم ضعف بازار مسکن نشان می‌دهد یکی از مهم‌ترین موتور‌های سنتی مصرف فولاد در چین همچنان تحت فشار قرار دارد. با این حال، این موضوع به آن معنا نیست که وضعیت در دو سوم دیگر تقاضای فولاد نیز به همان اندازه نامطلوب است.

در میان بخش‌های مختلف مصرف‌کننده فولاد، خودروسازی، به‌ ویژه تولید خودرو برای صادرات، بدون تردید یکی از درخشان‌ترین بخش‌هاست. اگرچه فروش خودرو در بازار داخلی چین کاهش یافته و ماه ژوئیه دهمین ماه متوالی افت فروش داخلی را رقم زده است، صادرات خودرو با سرعت قابل توجهی رشد کرده است.

صادرات خودرو چین در ماه ژوئیه به ۱.۰۴۳ میلیون دستگاه رسید که نسبت به مدت مشابه سال گذشته ۸۱.۳ درصد افزایش داشته است. این دومین ماه متوالی بود که صادرات خودرو چین از مرز یک میلیون دستگاه عبور کرد. این روند نشان می‌دهد اگرچه تقاضای داخلی در برخی بخش‌ها با ضعف مواجه است، تولید صنعتی چین همچنان از مسیر صادرات و حضور در بازار‌های خارجی حمایت می‌شود.

صادرات چین همچنان قدرتمند است

صادرات چین با وجود نااطمینانی‌های اقتصادی ناشی از جنگ آمریکا علیه ایران و تعرفه‌های اعمال‌شده از سوی دولت دونالد ترامپ، همچنان عملکرد قابل توجهی داشته است. صادرات چین در ماه ژوئیه بر مبنای ارزش دلاری ۲۳.۹ درصد نسبت به سال گذشته افزایش یافت و رشد صادرات خودرو و کالا‌های فناوری نقش مهمی در این افزایش داشت.

با این حال، چین در کنار صنعت خودرو، تمرکز فزاینده‌ای بر بخش‌های فناوری دارد؛ صنایعی که معمولاً در مقایسه با صنایع تولیدی سنتی مانند لوازم خانگی و اسباب‌بازی، فولاد کمتری مصرف می‌کنند. از این منظر، مسیر‌های رشد اقتصاد چین در حال متنوع‌تر شدن است؛ روندی که می‌تواند چشم‌انداز پیچیده‌تری را برای صنعت فولاد این کشور رقم بزند.

صادرات یکی از نقاط قوت بازار فولاد چین بوده است، اما داده‌ها نشان می‌دهد نمی‌توان برای رشد پایدار تقاضای فولاد به این بخش تکیه کرد. صادرات فولاد چین در هفت ماه نخست سال جاری به ۶۴.۹۹ میلیون تن رسید که نسبت به مدت مشابه سال گذشته ۴ درصد کاهش داشته است. در چنین شرایطی، صنعت فولاد چین احتمالاً با دو مسیر اصلی مواجه خواهد بود: یا باید منتظر محرک‌های اقتصادی قوی‌تر از سوی پکن برای احیای بخش ساخت‌وساز بماند، یا به سمت کاهش و منطقی‌سازی ظرفیت تولید حرکت کند.

تنها یک‌سوم فولادسازان چین سودده هستند

فشار بر فولادسازان چین در حال افزایش است. داده‌های مؤسسه تحلیلی MySteel نشان می‌دهد در پایان ماه ژوئیه تنها حدود یک‌سوم فولادسازان چین سودآور بودند؛ در حالی که این نسبت در پایان ژوئن حدود نیمی از تولیدکنندگان بود. کاهش سهم شرکت‌های سودده نشان می‌دهد افت تولید هنوز نتوانسته به شکل محسوسی مشکل حاشیه سود فولادسازان را برطرف کند.

همزمان، موجودی فولاد نیز برای این مقطع از سال در سطح نسبتاً بالایی قرار دارد. بر اساس داده‌های مؤسسه مشاوره‌ای SteelHome، ذخایر میلگرد چین در هفته منتهی به ۱۴ اوت به ۵.۰۷ میلیون تن رسید؛ رقمی که از کف اخیر ۴.۶۷ میلیون تنی در اواسط ژوئن و همچنین سطح ۴.۱۱ میلیون تنی در هفته مشابه سال ۲۰۲۵ بالاتر است.

موجودی فولاد چین معمولاً تا ماه سپتامبر افزایش پیدا می‌کند و پس از آن، همزمان با آغاز فصل اوج فعالیت‌های ساختمانی، روند کاهشی به خود می‌گیرد. این فصل معمولاً تا آغاز زمستان ادامه دارد؛ بنابراین عملکرد بخش ساخت‌وساز چین طی ماه‌های آینده نقش مهمی در تعیین مسیر تقاضای فولاد خواهد داشت. اگر بازار مسکن همچنان ضعیف باقی بماند، کاهش موجودی‌ها و بهبود حاشیه سود فولادسازان ممکن است دشوارتر شود.

واردات سنگ‌ آهن برخلاف فولاد همچنان قدرتمند است

با وجود مشکلات صنعت فولاد، آثار این ضعف هنوز در واردات و قیمت سنگ‌ آهن چین به‌طور جدی نمایان نشده است. سنگ‌ آهن، ماده اولیه اصلی تولید فولاد، همچنان تصویری باثبات تا اندکی صعودی از بازار ارائه می‌دهد. چین حدود ۷۵ درصد سنگ‌ آهن دریابرد جهان را خریداری می‌کند. واردات سنگ‌ آهن این کشور در هفت ماه نخست سال جاری به ۷۳۶.۸۴ میلیون تن رسید که نسبت به مدت مشابه سال ۲۰۲۵، ۶ درصد افزایش نشان می‌دهد. مؤسسه تحلیل بازار کالا Kpler برآورد کرده است واردات سنگ‌ آهن چین در ماه اوت به ۱۱۱.۱۶ میلیون تن برسد؛ رقمی که بالاتر از واردات رسمی ۱۰۸.۰۸ میلیون تنی ژوئیه خواهد بود.

قیمت سنگ‌ آهن نیز از ماه ژوئن عمدتاً در محدوده ۹۳ تا ۱۰۰ دلار به ازای هر تن در نوسان بوده است. قرارداد سنگ‌ آهن در بورس سنگاپور روز دوشنبه در سطح ۹۵.۱۰ دلار به ازای هر تن بسته شد. با توجه به رشد نسبتاً محدود تقاضای سنگ‌ آهن چین، قیمت این ماده اولیه اکنون تا حد زیادی تابع میزان عرضه موجود در بازار است. ثبات نسبی قیمت‌ها در ماه‌های اخیر نیز نشان می‌دهد معدن جدید سیماندو در گینه هنوز فاصله زیادی با رسیدن به ظرفیت کامل سالانه ۱۲۰ میلیون تن دارد.

واردات سنگ‌ آهن چین از گینه در ماه ژوئیه تنها ۲.۱ میلیون تن بود؛ اما با افزایش تدریجی تولید معدن سیماندو، انتظار می‌رود این رقم رشد کند. افزایش عرضه سیماندو می‌تواند در نهایت فشار نزولی بر قیمت سنگ‌ آهن وارد کند؛ زیرا معادن بزرگ استرالیا و برزیل برای حفظ سهم بازار خود مجبور خواهند شد با عرضه جدید گینه رقابت کنند. از این منظر، تحولات سمت عرضه سنگ‌ آهن می‌تواند در ماه‌ها و سال‌های آینده اهمیت بیشتری پیدا کند؛ به‌خصوص اگر تقاضای چین با سرعت محدودی رشد کند.

اقتصاد چین مسیر فولاد را پیچیده‌تر می‌کند

در مجموع، کاهش تولید فولاد چین به پایین‌ترین سطح ماه ژوئیه در نزدیک به یک دهه گذشته، نشانه‌ای از فشار بر بخش‌های سنتی اقتصاد این کشور است؛ اما نمی‌توان آن را صرفاً به ضعف عمومی تقاضا نسبت داد. بحران ساخت‌وساز و بازار مسکن از یک سو مصرف فولاد را محدود کرده، در حالی که رشد صادرات خودرو، فناوری و برخی صنایع صادرات‌محور همچنان از فعالیت صنعتی چین حمایت می‌کند.

به این ترتیب، اقتصاد چین در حال تغییر مسیر از بخش‌های فولادبر سنتی به سمت صنایع فناوری‌محور است؛ تغییری که می‌تواند باعث شود رشد اقتصادی آینده چین الزاماً به معنای رشد متناسب تقاضا برای فولاد نباشد. برای صنعت فولاد، این تغییر ساختاری یک چالش جدی ایجاد می‌کند: یا پکن باید با محرک‌های جدید، تقاضای ساخت‌وساز را احیا کند، یا فولادسازان چینی ناچار به کاهش ظرفیت و سازگار شدن با الگوی جدید تقاضا خواهند شد.

منبع: پایگاه خبری - تحلیلی ایراسین